Wanneer moet je je motorhelm vervangen?

Motor- en scooterhelmen zijn de afgelopen paar jaar geëvolueerd van helm tot technische hoogstandjes om je veiligheid te vergroten. Hedendaagse helmen zitten vol technisch vernuft om er voor te zorgen dat je kostbare hoofd zo  min mogelijk schade oploopt bij een crash.

Materialen motorhelm

Een helm is opgebouwd uit verschillende componenten. De buitenschaal, binnenschaal, binnenvoering en kinriem zijn de basiselementen. Veel helmen zijn hiernaast nog uitgerust met allerlei extra’s, zoals bijvoorbeeld een vizier of zonnevizier. De buitenschaal bestaat altijd uit een hard materiaal, zoals polycarbonaat, thermoplastic of (gemixte) vezelmaterialen (carbon, glasvezel etc.). Onder de buitenschaal zit de binnenschaal, die gemaakt is van een zachter materiaal, doorgaans EPS. De eigenschap van EPS is dat het een zogenaamd geëxpandeerd materiaal is, dat ineen geduwd wordt bij een klap/ongeval. Dit is als het ware de (interne) kreukelzone van de helm. De buiten- en binnenschaal zorgen er voor dat je schedel ontzien wordt bij een klap, waarbij de buitenschaal je beschermt tegen doorboring van (scherpe) voorwerpen, en de binnenschaal de schok dempt. Beide schalen zorgen ervoor dat de schok zo gelijkmatig mogelijk over je schedel verdeeld wordt.

doorsnede motorhelm

Een ongeluk

Tijdens een ongeluk gebeurt er van alles met je helm, waarvan je misschien het meeste niet eens door zou hebben. Als je een slowmotion opname van de helm zou maken tijdens een crash, dan zie je wat er met de buitenschaal gebeurt. Bij de eerste impact komt er veel energie vrij die ergens heen moet. De buitenschaal van de helm zal in meer of mindere mate indeuken en weer terug veren. Op deze manier wordt de eerste klap zo goed mogelijk opgevangen. Hoezeer de buitenschaal indeukt is afhankelijk van de gebruikte materialen, en de filosofie die een helmfabrikant heeft. Zo hanteert de ene fabrikant het idee dat het goed is om een relatief flexibele buitenschaal te gebruiken, en maakt de andere fabrikant juist een zo hard mogelijk buitenschaal om zo goed mogelijk te voorkomen dat de schaal doorboord wordt.

Wat er met de binnenschaal gebeurt is een ander verhaal. De binnenschaal is, zoals gezegd, van een zachter geëxpandeerd materiaal, dat indeukt bij een impact. De eigenschap van dit materiaal is echter dat het niet terugveert. Wanneer een helm eenmaal onderhevig is geweest aan een ongeval, zal de binnenvoering waarschijnlijk ingedeukt zijn, en ontstaat er ruimte tussen binnen en buitenschaal. Een helm is in dit geval niet veilig (genoeg) meer.

Niet alleen bij een ongeval tast je de beschermende werking van de helm aan. Zelfs als je je motorhelm laat vallen, kunnen er onzichtbare beschadigingen ontstaan die de veiligheid van de helm aantasten.

Ouderdom

Ook als je niet het lijdende voorwerp in een aanrijding bent geweest dien je je helm na zo’n 5 jaar te vervangen. De verschillende materialen zijn onderhevig aan de tand des tijds. Zo raakt de binnenschaal van de helm op den duur poreus en verliest het zijn dempende werking. Onder invloed van chemicaliën, warmte en vocht gebeurt dit sneller. Zo is het gebruik van gel niet aan te raden, maar is het ook niet verstandig om je helm te bewaren in een ruimte met benzinedampen, of op warme plekken. Naarmate je helm ouder wordt, gaat deze steeds ruimer zitten, en op een zeker moment is dit te ruim. Een ander aspect is nog dat de ontwikkeling van helmen, en de veiligheid er van razendsnel gaat. Na vijf jaar zijn helmen alweer een stuk veiliger geworden dan de laatste keer dat je er een kocht.

Kortom: vervang je helm altijd na een ongeval, als je hem hebt laten vallen, of als deze door ouderdom niet meer veilig is.